Home Auteurs Posts van Karin de Haan

Karin de Haan

89 POSTS 0 REACTIES
Karin de Haan is hoofdredacteur van CAP Magazine en Hoefslag. In het verleden was ze als freelancer betrokken bij verschillende andere hippische magazines, websites en social media platforms. Karin heeft zelf dressuurpaarden (KWPN) en pony's (voor haar kinderen).

DB Technics: de piste maakt het verschil

0
DB Technics
DB Technics - de specialist in eb- en vloedbodems

DB Technics is gespecialiseerd in eb & vloed bodems. Dit bedrijf ontwikkelde speciaal voor de paardensport een volledig automatische sturing. Het automatische systeem houdt rekening met de weersomstandigheden en zorgt ervoor dat de piste het hele jaar door in optimale conditie verkeert.

Blessures vermeden

Een optimale piste is van belang voor ruiter en paard. Het  zorgt ervoor dat blessures en slijtage bij uw geliefde viervoeter vermeden worden. Doordat de piste steeds optimaal ligt zal uw paard een betere afdruk en afzet krijgen. U zal met veel plezier het hele jaar door op uw eb & vloed piste rijden.

Minder onderhoudswerk

Deze piste is een ecologisch systeem met waterrecuperatie en zonder waterverspilling. Doordat u niet meer hoeft te beregenen en de piste veel minder onderhoudswerk -zoals vlakken- vraagt is de tijdswinst voor u niet te onderschatten.

Stal de Muze

Grote namen zoals: Stal De Muze (Joris De Brabander), Sport Vlaanderen (Bloso) (Sportcentrum en Hippodroom te Waregem) en vele anderen deden reeds beroep op DB Technics.

Eb- en vloed bodems

Naast de specialiteit van eb- en vloed bodems, behoren ook klassieke pistes tot de mogelijkheden. Vraag uw advies op maat via info@db-technics.be, of neem een kijkje op de website www.db-technics.be

Foto: DB Technics



 

Flanders Horse Event: Gebroeders Devos schitteren op Family Day

0
Flanders Horse Event

Gisteren vond de Family Day van Flanders Horse Event plaats. De kleine Grote Prijs werd een familie aangelegenheid. Net zoals donderdagavond in de Masters was het Devos tegen Devos in een barrage waar de spanning te snijden was. Pieter Devos zette met Haloubet Hitchcock (Baloubet du Rouet x Heartbreaker) een ijzersterke tijd van 42.28 seconden neer waar de volgende ruiters hun tanden op braken. Hij gaf broef Wouter Devos het nakijken.

Zelfde stal

Flanders Horse Event praat na afloop met de broers. En  wat blijkt? De broers kunnen er goed tegen om van elkaar te verliezen. ‘We horen bij dezelfde stal’, zegt Wouter stellig. Waarop Pieter reageert: ‘Ik had het Wouter evengoed gegund. Meer zelfs, ik hoopte eigenlijk een beetje dat hij won, hij heeft echt zo goed gereden! Weet je, we hebben samen een bedrijf, we zitten samen in de sport, en het is gewoon super dat je elkaar zo goed kan aanvullen en op dit niveau kan presteren’.

Flanders Horse Event

Het complete interview van de broers is terug te lezen op de website van Flanders Horse Event.

Bron: Flanders Horse Event

Foto: Leanjo de Koster / Digishots

 

 

EK Landelijke Ruiters – Belgisch Team op eerste plaats

0
EK Landelijke Ruiters
De begeleiding van Nick van Laer (foto) heeft zijn vruchten afgeworpen. © DigiShots

Vier Belgische combinaties binnen top-tien na individuele dressuur tijdens het EK Landelijke Ruiters. Daarmee hebben de Belgische ruiters en amazones alle verwachtingen in de dressuur overtroffen.

Nick van Laer

De vele dressuurtrainingen olv. Nick Van Laer in het traject naar het EK toe hebben duidelijk hun vruchten afgeworpen. Na de individuele dressuur blijven de Belgen op de eerste plaats staan. Ze worden nu gevolgd door de Zwitsers en de Duitsers. Het Nederlandse team staat op de vierde plaats, voor Oostenrijk en Groot-Brittanië.

Individuele medaillekoers

De eerste plaats is voor de 45-jarige Zwitserse amazone Esther Andres met haar Schwalbenprinz (39.7 ptn.). Op een bijzonder knappe tweede plaats komt Wouter De Cleene (LRV Minderhout) met Boy (Bettel XX). Zij stranden op 43.5. Raf Steegmans (LRV Genk) en Vencor (v. Alabstro) bezetten de vijfde plaats (44,9). Wouter De Cleene en de zeventienjarige Alaric de Lauzelle (v. Skippy II) staan op een zevende plaats (45.2). Lore Poelmans (LRV Vorselaar) en de thuisgefokte Camelot vh Strateneinde (v. Up to Date), staat op plaats negen (46,9).

Andere resultaten van de Belgische ruiters:

12 – Peter Sterkens – Enzo G – 48,5
18 – Bart Hermans – Gorki van de Perdjeshoeve – 50,2
26 – Dirk Smeets – Icarus de Casmir – 51
35 – Kevin Swaans – Ferrum van de Nachtegale – 54,9
41 – Sven Grouwels – Fenner – 56,6
43 – Thomas Smeyers – Indezz – 57,3
45 – Philippe Van Asselberghs – Esprit – 57, 6
54 – Michiel Arnauts – Idalco – 66,5

Cross-country

Zaterdag 28 juli zal de Cross Country plaats vinden. Het programma is als volgt:
CIC1* – 9u.
EK Landelijke Ruiters CIC2* – 12u.
CIC2*-open – 16u.

Bron: Persbericht LRV

Foto: Digishots / Leanjo de Koster

CH De Wolden: Maaike ten Berg op dreef

0
Maaike ten Berg-Bijlsma
Maaike ten Berg-Bijlsma

Met een prima rit wist Maaike ten Berg-Bijlsma uit Rogat vrijdagmiddag de Businessclub CH De Wolden Prijs op haar naam te schrijven.

Foutloos

De amazone uit Rogat hecht er sterk aan dat jonge paarden in wedstrijden op niveau zoals dat van CH De Wolden, worden uitgebracht. Daarom was Maaike Ten Berg-Bijlsma dan ook bijzonder blij met de winst in de rubriek voor zevenjarige paarden. Met Fresco Blue, een nazaat van de bekende VDL Zirocco Blue, ging Maaike ten Berg foutloos rond in de Businessclub CH De Wolden Prijs. Dit is een wedstrijd direct op tijd over hindernissen van 1.30 m. Haar tijd was voldoende om de concurrenten voor te blijven. Emile Tacken werd tweede op Faithful (Calvaro Z x Indorado) met een tijd van 63.03 en op de derde plaats eindigde Johan Bergs. Hij maakte een foutloze rit met Bibisi CKV en had daar 64.77 seconden voor nodig.

Jong paard

Maaike Ten Berg-Bijlsma was erg tevreden over het winnende optreden van Fresco Blue. “Hij liep vanaf het begin heel goed en alles ging zoals het moest gaan”, aldus de amazone uit Rogat.  “Rijden op een concours als CH De Wolden is een wezenlijk onderdeel van de opleiding van deze jonge dieren. In de eerste plaats moet zo’n jong paard er aan wennen dat hij enkele dagen achtereen van huis is. Daarnaast staat CH De Wolden er om bekend dat de accommodatie prima is en erg goede faciliteiten biedt.”

Nationale concoursen

Ervaring opdoen en wennen aan de entourage van een groots concours, dat zijn zaken die volgens Maaike ten Berg belangrijk zijn. “De jonge paarden hebben al enige ervaring op nationale concoursen, maar een opbouw met bijvoorbeeld pagodetenten en een tribune, zoals De Wolden dat rond de ringen heeft, zijn ze niet gewend. Daarom is het belangrijk dat ze ook hiermee leren omgaan.”

Voorzichtig

Wat de winnende Fresco Blue aangaat, heeft Ten Berg-Bijlsma vertrouwen in de toekomst. “Hij heeft zeker mogelijkheden voor de toekomst. Ik merk dat hij een goede instelling heeft, voorzichtig is en geen fouten wil maken.”

Spannende barrage

Later op de vrijdag kwamen de ervaren paarden uit in de Spruce Meadow Prijs, een rubriek met barrage over 1.45 m. Met maar liefst 76 combinaties was deze wedstrijd -een kwalificatie voor de Grote Prijs van zondag- uitstekend bezet. Twintig combinaties zorgden voor een spannende barrage. Dat de kwaliteit hoog was bleek wel uit het de elf foutloze ritten in de barrage.  Uiteindelijk was het in de negende rit dat Brit James Billington op Baltic VDL (Quaprice Bois Margot x Jus de Pomme) de snelste tijd neerzette: 38.81. Aan het eind van de wedstrijd kwam zijn landgenoot Jake Saywell met Havinia van de Roshoeve (Cicero Z x Lacantus) daar nog in de buurt: 39.97. Maar het gat met de derde man, de Japanner Taizo Suggitani met (Chopard 19 (Colandro x Hold Up) was al anderhalve seconde: 40.25. Beste Nederlander in de barrage werd Kristian Houwen die met Edingburgh (Vleut x Darco) in 42.84 zevende werd.

Bron: Persbericht

Zaterdag 24 juni Flanders Foal Auction in Bonheiden

0
Flanders Foal Auction
Chiron van het Reukenis Z (Cornet Obolensky x Carthago Z) is een halfbroer van de GP-hengst Casallo Z

Na de recordprijzen die afgelopen zaterdag op de Bolesworth Elite Auction in Engeland behaald zijn, staat het vizier van het Flanders Foal Auction team alweer gericht op de Flanders Foal Auction in Bonheiden op zaterdagavond 24 juni. Voor deze veiling zijn dertig springveulens geselecteerd die op basis van afstamming zeer hoge verwachtingen wekken.

Nakomelingen

Met nakomelingen van Cornet Obolensky, Casall, Cardento, Diamant de Semilly, For Pleasure, Kannan en Vigo d’Arsouilles zal de interesse van potentiële kopers direct gewekt zijn. Action Breaker, Comme Il Faut, Aganix du Seigneur, Plot Blue, Dominator, Harley VDL en Untouchable zetten de sterke tendens tijdens deze avond voort.

Isolde van de Heffinck

Sport in de moederlijn is opnieuw essentieel om door de strenge selectie van Luk Van Puymbroeck en Gerald Lenaerts te komen. Zo wordt er een Diamant de Semilly-hengstveulen geveild uit de internationale 1.50m springmerrie Isolde van de Heffinck, die door Joe Clee wordt uitgebracht. Van de Grand Prix-hengst Casallo Z, succesvol met Piergiorgio Bucci, wordt een halfbroer (v. Cornet Obolensky) geveild en een zoon (Casallo Z x Clinton) uit de moederlijn van de KWPN-hengst Back Gammon.

Carpediem van het Gonnehof

Kalista Equizen Z valt niet alleen op als dochter van Kannan, maar ook doordat haar moeder een halfzus is van de 1.60m Grand Prix-springpaarden Carpediem van het Gonnehof, Vasco da Gamma en Cobe van het Gonnehof. Kannan-dochter Rianthe van’t Merelsnest, die eveneens geveild wordt, is nauw verwant aan de beroemde Sapphire van McLain Ward.

Volledige collectie

Clipmyhorse.tv zorgt voor de live streaming. De presentatie is om 17.30 uur. De veiling begint om 20.30 uur. De volledige collectie is hier te vinden: http://flandersfoalauction.be/en/collecties
Bron: Persbericht
Foto: Flanders Foal Auction

Het vervoeren van paarden: wanneer doe je het goed?

0
Paardenvervoer
Paardenvervoer, wanneer doe je het goed?
De wetten en regels rond het vervoer van paarden zijn zeer uitgebreid en allesbehalve simpel. Dit is zeker het geval wanneer je andere personen, tegen betaling, inschakelt om het paardenvervoer te laten doen.

PaardenZorg

In dit artikel zetten we de voornaamste regels op een rijtje. We roepen hierbij de hulp in van Philip Bernard van PaardenZorg. Als erkend transporteur geeft hij zelf regelmatig voordrachten over deze complexe materie en helpt ons door het bos, de bomen te zien.

Een wezenlijk onderscheid

Alles start met het onderscheid tussen commercieel en niet-commercieel vervoer. Van zodra er betaling aan te pas komt, is het zeker en vast commercieel vervoer en neemt het aantal regels en richtlijnen exponentieel toe. De meest eenvoudige vorm van vervoer is het niet-commerciële transport, waar weinig wetgeving aan vasthangt.

Niet-commercieel vervoer

Niet-commercieel vervoer is in essentie het vervoeren van de eigen paarden. Jijzelf, als eigenaar, vervoert je eigen paarden. Is dit volledig regelvrij? Natuurlijk niet. Zo moet je ervoor zorgen dat alle vervoerde paarden correct geïdentificeerd zijn en hun paspoort aanwezig is. De chauffeur moet beschikken over een geldig rijbewijs en de MTM (Maximale Toegelaten Massa) mag niet overschreden worden. Het rijbewijs moet ook geldig zijn voor de MTM waarmee je rondrijdt, een fout waar soms nog tegen gezondigd wordt.

Vriendendienst

Wat gebeurt er nu wanneer je ook paarden van anderen meeneemt? Zolang je hiervoor geen betaling ontvangt én de eigenaar van de vervoerde paarden aanwezig is, dan blijft het een niet-commercieel transport. Je mag dus gerust de paarden van een vriend, naast je eigen paarden, meenemen op wedstrijd of op wandeling. Een vriendendienst kan dus nog steeds. Pas wel op met situaties waar het vermoeden kan rijzen van betaling. Een manegehouder, die paarden van klanten vervoert naar de andere kant van België, doet dit, in de ogen van de wetgever, waarschijnlijk niet gratis en zal onder de strenge regels van het commerciële transport vallen. Dit is de situatie in België. In heel wat andere Europese lidstaten gelden andere regels. Hou hier rekening mee wanneer je onze landsgrenzen verlaat.
Paardenvervoer
Paardenvervoer voor derden

Commercieel vervoer

Niet iedere eigenaar heeft de mogelijkheid om zelf zijn paarden te vervoeren. Op dat ogenblik wordt soms de hulp ingeschakeld van een transporteur: iemand die tegen betaling de paarden van iemand anders (de eigenaar) van A naar B vervoert. Dit valt onder de noemer van commercieel transport. Tot zover geen probleem, ware het niet dat commercieel vervoer aan heel wat wetgeving onderworpen is en niet elke transporteur over de nodige vergunningen beschikt. Dit kan, ook voor de eigenaar, problemen opleveren bij controle of een ongeval.

Wegwijs in de vergunningen

Om commercieel vervoer te mogen uitvoeren, heeft de transporteur heel wat vergunningen en attesten nodig. Bepalend hierbij is onder andere, maar niet uitsluitend, de Europese verordening 1/2005 die betrekking heeft op de bescherming van dieren tijdens vervoer én activiteiten die met dit vervoer te maken hebben.

1. Vergunning als vervoerder

Bij het FAVV of het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen heeft een transporteur voor commercieel vervoer een toelating als vervoerder van levende dieren én een certificaat van goedkeuring voor het vervoersmiddel nodig. Beide zaken kunnen aangevraagd worden bij de Provinciale Controle Eenheden van het FAVV en hebben in de eerste plaats het paardenwelzijn voor ogen. Het FAVV is immers bevoegd voor het inspecteren van dierenwelzijn en controleert o.a. of het vervoersmiddel geschikt is voor het vervoer van dieren. Dit betekent bijvoorbeeld dat er voldoende ventilatie en ruimte moet zijn en de aanwezigheid van een geschikte bodem en verlichting. Het FAVV kan ook controleren op hygiëne, ontsmetting en reis- en rusttijden.

2. Getuigschrift van vakbekwaamheid voor het vervoer van paarden

Daarnaast moet de transporteur ook een getuigschrift van vakbekwaamheid voor het vervoer van paarden op zak hebben. Dit betekent dat de transporteur, via een examen, moet kunnen aantonen dat hij of zij beschikt over een elementaire basiskennis van paarden en weet hoe de dieren te behandelen en te vervoeren. Geïnteresseerden kunnen het examen afleggen bij Dierengezondheidszorg Vlaanderen. Studeren voor dit examen kan via zelfstudie of het volgen van een opleiding.

3. Verplichte vergunning voor goederenvervoer voor rekening van derden

Dit wordt ook wel de vervoersvergunning genoemd. Deze vergunning is van toepassing op elke transporteur die zijn vervoer factureert aan derden. Hieronder valt ook het transport van paarden (die hier beschouwd worden als ‘goederen’). Hier is de Federale overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer bevoegd. De vervoersvergunning is voor heel wat transporteurs van paarden een nobele onbekende, hoewel deze verplicht is. Om deze vergunning te krijgen, zijn vier zaken van belang: er moet een vestiging in België zijn, een attest van goed gedrag en zeden, de volstorting van de borgtocht van 9000 euro én de aanwezigheid van of een contract met een vervoersmanager.
Een vervoersmanager is een gecertificeerd persoon die binnen een onderneming de leiding heeft over alle vervoerswerkzaamheden en geslaagd is voor het examen, georganiseerd door het Instituut WegTransport & Logistiek België (ITLB). De borgtocht van 9000 euro, dient dan weer als een soort waarborg voor de opdrachtgever (dus de paardeneigenaar), wanneer er iets zou mislopen met of bij de transporteur. Als het ware een extra stok achter de deur of een garantie wanneer het fout loopt.

Een gewaarschuwd man …

“In Vlaanderen zijn er weinig betaalde paardentransporten, die echt volledig in orde zijn met de regels rond commercieel transport”, vertelt Philip van PaardenZorg. “Toch zijn de gevolgen soms niet min. Wanneer je als particulier beroep doet op een transporteur die niet in orde is, kun je bij een ongeval mee verantwoordelijk worden gesteld. Ook verzekeringsmaatschappijen zullen niet tussen komen in de schade, wanneer ze kunnen bewijzen dat je beroep gedaan hebt op een commercieel transport, zonder de nodige vergunningen. Informeer je dus goed, voor je met iemand in zee gaat, een gewaarschuwd man …!”

Nuttige links

Vragen?

Neem gerust contact op met PaardenZorPaardenZorgg
Transport en Zorg voor uw paard
Philip Bernard
info@paardenzorg.be
www.paardenzorg.be
tel. 0497 41 09 46
Isabel Hossey voor Capmagazine.eu


Dierenkliniek Wolvega: Het paardenoog nader bekeken

0

Wat zien paarden? Hoe werkt het oog? Alleen al door de stand van het oog -bij een paard staan de ogen in tegenstelling tot bij de mens niet naast elkaar- verschilt van wat wij gewend zijn.  Dat, samen met nog andere verschillen, betekent dat zij de wereld anders zien dan wij. Cathérine Delesalle en  Marco De Bruijn van Dierenkliniek Wolvega gaan speciaal voor capmagazine.eu uitvoerig in op dit ogenschijnlijk ingewikkelde onderwerp.

Retina

Zoals alle zintuigen is ook het oog een magnifiek ontworpen orgaan. Lichtgolven worden gevangen door de oogbol, gaan door het hoornvlies, worden gefocussed door de lens en geprojecteerd op het netvliesscherm. Dit netvlies, ook wel retina genaamd, is een ingenieus systeem van lichtgevoelige cellen: staafjes en kegeltjes. Kegeltjes werken het beste in fel licht. Ze zijn minder lichtgevoelig dan staafjes, maar kunnen kleuren waarnemen. De staafjes nemen licht kwantitatief waar: zwart en wit en al het grijs daartussen. Er zijn drie soorten kegeltjes die elk een verschillende lichtgolflengte het beste waar kunnen nemen: kort, middel en lange golflengte, grofweg overeenkomend met blauwpaars, groen en rood.

Monoculair zicht en binoculair zicht (foto Delesalle en De Bruijn)
Monoculair zicht en binoculair zicht (foto Delesalle en De Bruijn)

Diepte zien

Doordat de ogen van paarden aan de zijkant staan van hun lichaam, zien zij twee verschillende beelden. Dit noemt men monoculair zicht. Elk oog ziet een ander beeld. Ter verduidelijking: als jij één oog afdekt, zie je met je andere oog monoculair. Vlak voor hun gezicht kan het paard binoculair zien, de twee beelden overlappen elkaar dan. Dat is hoe mensen kijken als ze met beide ogen kijken. Het is enkel met hun binoculair zicht dat paarden diepte zien. Binoculair zicht is uitermate handig voor roofdieren die de afstand tot hun prooi moeten inschatten, terwijl rondomrond (monoculair) kunnen kijken uitermate belangrijk is voor prooidieren. Paarden kunnen beide, maar niet tegelijk. Als ze bijvoorbeeld grazen, kijken ze monoculair, ze scannen de omgeving. Moeten ze een voorwerp, sprong of mens inschatten, kijken ze binoculair. Dan kunnen ze immers diepte inschatten.

Binoculair zicht, blinde vlek (foto Delesalle en De Bruijn)
Binoculair zicht, blinde vlek (foto Delesalle en De Bruijn)

Vertrouwen

Op de tekening zie je waar het paard ‘blinde vlekken’ heeft als hij zijn hoofd recht voor zich houdt. Blinde vlekken zijn de plaatsen waar een paard niets kan zien. Wanneer een paard zijn hoofd recht voor zich houdt, dan ziet het paard de blauwe velden niet. Als hij zijn hoofd echter draait naar links of naar rechts, ziet hij wél de blauwe velden. De bruine vlek kan hij niet zien, ook niet als hij het hoofd draait. Daarvoor moet hij zijn voeten verplaatsen. Onder hun hoofd zien paarden ook niets. Als paarden bijvoorbeeld door een waterplas moeten, kunnen ze wat terughoudend zijn op het moment dat ze er effectief door moeten. Ze zien immers niet waar ze hun voeten neerzetten. Het is belangrijk dat ze de tijd krijgen om eerst te kijken van een afstandje. Ze zullen hun hoofd omlaag en omhoog brengen en eventueel kantelen, om zodoende ‘de hindernis’ goed in te kunnen schatten. Dit heeft ook te maken met hoe zij ‘scherp’ zien. Hoe meer vertrouwen ze hebben in hun trainer en/of ruiter, hoe sneller ze erdoor zullen gaan.

Scherpte

Paarden zien scherp, maar wel op een andere manier scherp dan mensen. Als wij voor ons uit kijken zien we enkel dat punt scherp waar we effectief naar kijken. Alles daar omheen vervaagt geleidelijk aan. Test het maar eens door naar een punt dichtbij of in de verte te kijken. Houd je ogen daar strak op gericht en bemerk hoe alles daar omheen vager wordt, hoe verder de afstand van dat punt is. Het beeld van een paard is minder hoog, maar wel veel breder aangezien ze bijna volledig om zich heen kunnen kijken. In het midden van die brede strook ziet het paard scherp. Als hij iets scherp wil zien dat laag bij de grond is, zal hij zijn hoofd lager brengen, om op die manier de strook waarin hij scherp ziet, naar beneden te brengen. Je hebt het vast al eens meegemaakt dat wanneer je van dichtbij een voorwerp passeert wat jouw paard eng vindt, dat jouw paard het hoofd naar beneden brengt om het voorwerp beter te kunnen zien.

In het licht

Paarden zien veel beter in het donker dan mensen. Paarden hebben wel een langere aanpassingstijd nodig dan wij, bij verandering van licht naar donker en omgekeerd. Dat verklaart waarom paarden soms moeite hebben wanneer ze een plaats binnenkomen met meer of minder licht. Bijvoorbeeld vanuit een donkere stal in het felle zonlicht. Als je vanuit de verlichte binnenhal ‘s avonds het donkere erf opstapt, kunnen ze iets schichtiger zijn dan anders, tot hun ogen zich aangepast hebben.

Kleurenzicht (foto Delesalle en De Bruijn)
Kleurenzicht (foto Delesalle en De Bruijn)

Blauw-geel-groen

Men denkt dat een paard het beste blauw-geel-groen tinten ziet. Op de afbeelding zie je het verschil tussen welke kleuren een mens ziet en welke kleuren een paard ziet. Paarden zien dus vooral grijs, blauw, groen en gele tinten. Ook wit kan een paard onderscheiden.

Virus

Frequent voorkomende problemen aan het oog worden veroorzaakt door een infectie met een virus, bacterie of schimmel. Een voorbeeld van een virale infectie is deze met het EHV (Equine Herpes Virus) 2 uit de rhinopneumonie familie van herpesvirussen. Het geeft veelal witte stippen op het hoornvlies. Bacteriële infecties worden veelal overgedragen door vliegen. Ze geven rode oogslijmvliezen, gezwollen oogleden en pussige uitvloeiing. Enkele dagen zalven met een antibioticum geeft snel verbetering. Moeilijker wordt het wanneer de bacterie of eventueel zelfs een schimmel of gist een infectie geeft van het hoornvlies zelf. Het hoornvlies (cornea) bestaat uit een buitenste laag (epitheel), negen stromale lagen en een binnenslijmvlies (endotheel). Wanneer de bacterie of schimmel zich tussen de binnenste lagen kan ontwikkelen, ontstaat er een zogenaamd ‘stromaal’ abces, wat een lastige en langdurige behandeling inhoud of zelfs een operatie. Infectie in het oog zelf komt (gelukkig) niet zo frequent voor.

Iris

Wat wel vaker voorkomt is een immuun gemedieerde ontsteking van de bloedvaten in het gekleurde deel van het oog: de iris. Het precieze mechanisme is nog steeds niet helemaal opgehelderd, maar het afweersysteem in het oog herkent bepaalde deeltjes als zijnde lichaamsvreemd. We denken dat deze deeltjes onderdeel zijn van de Leptospiren bacterie die de ziekte van Weil veroorzaakt. Het gevolg is een zeer pijnlijke inwendige oogontsteking: maanblindheid. De ontsteking kan vergroeiingen veroorzaken van de pigmentkorrels van de iris aan de lens, kan de cellen van de lens doen afsterven, waardoor ze ondoorzichtig worden en kan zelfs de oogbol doen verschrompelen. Een aanval van maanblindheid kan uit zichzelf wel weer tot rust komen, maar dit kan lang duren, zolang dat er onomkeerbare schade aan het oog is ontstaan. Daarom is het belangrijk zo snel mogelijk krachtige ontstekingsremmers te druppelen (cortisone druppels), zodat de aanval zo snel mogelijk weer tot rust komt. Het is ook mogelijk een permanente ‘chip’ van ontstekingsremmers operatief onder de oogrok te plaatsen. Deze geeft circa drie tot vijf jaar een stof af die een volgende aanval moet voorkomen. Voor een oog dat nog goed kan zien, is dit een goede oplossing.
Of het immuunsysteem van een paard gaat reageren op onderdelen van de leptospiren in het oog, hangt onder meer af van haar erfelijke aanleg. Het immuunsysteem van bijvoorbeeld het  Friesche Paard heeft de neiging om hier sterk op te reageren met maanblindheid (recurrent uveitis) als gevolg. In Duitsland heeft men een techniek ontwikkeld waarbij het glaslichaam (de oogbol achter de lens) als het ware gezuiverd wordt van deze leptospiren deeltjes (vacofragmentatie).

Beschadigd hoornvlies
Een beschadiging van het hoornvlies kleurt fluorescerend groen aan. (foto Delesalle en De Bruijn)

Directe toediening

Beschadiging van het hoornvlies van het oog is een vaak voorkomend probleem. Een zwiepend takje, schuren aan de benen of een voorwerp en er kan een kras op het hoornvlies komen. Wat je ziet is een paard met een knijpend en tranend oog. Knijpen en tranen is een belangrijk symptoom voor een oogprobleem. De mate waarin zegt iets over de mate van pijn en de ergheid van de beschadiging of ontsteking. Wat echter belangrijk is, is te bedenken dat het slechts een symptoom is en geen diagnose. Net zoals hoest een symptoom voor een luchtwegaandoening is en diarree een symptoom voor een darmprobleem, is knijpen en tranen dit voor een oogprobleem. Een diagnose is nodig voor een accurate behandeling. Een oog met een aanval van maandblindheid heeft baat bij directe toediening van cortisone druppels. Echter in een oog met een hoornvliesbeschadiging wil je geen cortisone druppelen, omdat dit de genezing remt. Het aankleuren van het hoornvlies laat gauw genoeg zien of er een beschadiging is en bij herhaling kun je zien of deze kleiner wordt of geneest. Soms zit de beschadiging precies in het midden van het hoornvlies en geneest het niet. Of er komt een bacteriële infectie in, waardoor het hoornvlies ‘lek’ dreigt te raken. In die gevallen kan een operatie nodig zijn, waarbij een flap van het oogslijmvlies over het defect gehecht wordt. Vanuit dit slijmvlies kunnen er bloedvaten in het hoornvlies groeien die de reparatie gaan ‘voeden’. Later wordt dit slijmvlies weer verwijderd.

(foto Delesalle en De Bruijn)
Conjunctivoplastie: slijmvlies is over het hoornvliesdefect gehecht om genezing te bevorderen. (foto Delesalle en De Bruijn)

Hoornvliesbeschadiging

Andere redenen voor beschadiging van het hoornvlies, anders dan trauma van buitenaf, zijn een naar binnen krullend ooglid bij jonge veulentjes of haargroei aan de binnenzijde van het ooglid. We noemen het distichiasis. Er zitten kleine haartjes op de ooglidrand die steeds het hoornvlies raken. Dit geeft irritatie of zelfs een beschadiging. Met behulp van een laser branden we de haarzakjes van deze haartjes weg. Een heel enkele keer heeft hetzelfde paard keer op keer een hoornvliesbeschadiging. Het kan zijn dat er irritatie/pijn van binnen in het oog (maanblindheid) ervoor zorgt dat het paard gaat schuren en daarbij zijn oog beschadigt. Er bestaat echter een aandoening waarbij er langzaam maar zeker met episodes verval van het hoornvlies optreedt, ook wel corneadystrophie genaamd. Het begint met witte vlekken of lijnen in de binnenste lagen van het hoornvlies, die kunnen ontaarden tot uitwendige beschadigingen, die soms chirurgische reparatie nodig hebben.

Lezingen en workshops

Het oog is een belangrijk en complex orgaan, met vaak lastige en niet volledig begrepen aandoeningen. In de humane geneeskunde is dit al lang onderkend en daarom is oogheelkunde oftewel ophtalmologie een aparte specialisatie. Ook binnen de diergeneeskunde begint deze specialisatie vorm te krijgen. Eerst enkele Amerikaanse dierenartsen, een Brit en nu ook gevolgd door een handvol Europeanen, hebben hun carrière gewijd aan onderzoek en behandeling van het paardenoog. Zij hebben hier boeken over geschreven en geven regelmatig lezingen en workshops waardoor de kennis van het oog van de paardenarts op een hoger niveau wordt getild. Voor u als liefhebber is het belangrijk te weten dat er voor de oogproblemen van uw oogappel wellicht meer onderzoek- en behandelmethoden zijn en in ontwikkeling zijn, dan dat uw directe omgeving denkt.

Over de auteurs

Cathérine Delesalle en Marco de Bruijn zijn dierenarts en Europees specialist inwendige ziekten. Delesalle is verbonden aan de Universiteiten van Utrecht en Gent. De Bruijn is mede-eigenaar van Dierenkliniek Wolvega.

Tekst: Marco De Bruijn en Cathérine Delesalle
Foto’s: Marco De Bruijn,  Cathérine Delesalle, Digishots

Overname zonder bronvermelding én schriftelijke toestemming van de auteurs niet toegestaan

Zomer: vitamines dankzij zon en wei

0
Paarden Zorg
Paard in de wei

Eigenlijk weten we dit al. De zon zorgt ervoor dat er vitamine D wordt aangemaakt. En dat zorgt voor een glanzende vacht. Ook vitamine A is door de opname van vers gras in de zomer geen probleem.

Vitamine D3

Tijdens de zomerperiode lopen de meeste paarden buiten. Ze  komen daardoor veel in het zonlicht, waardoor ze zelf vitamine D3 aan kunnen maken. Juist deze vitamine D3 zorgt voor een glanzende vacht.

Lekker naar buiten

Daarom is het raadzaam om je paard tijdens zonnige voorjaars- en najaarsdagen ook lekker buiten te laten lopen.  Komt je paard niet heel vaak buiten, zorg dan dat je het gebrek aan vitamine D opvangt via de voeding.

Vitamine A

Een andere vitamine die paarden in de zomer meer binnen krijgen dan in de winter is vitamine A. Dit omdat verse producten (gras) een hoger vitamine A gehalte bevatten, dan producten die langer worden bewaard. In de zomer dus geen zorgen omtrent vitamine A. In de winter vangen veel paardeneigenaren het gebrek aan vitamine A op, door de paarden wortelen te voeren. Wortelen zijn een bron van caroteen, dat omgezet wordt in vitamine A.

Bron: Cap Magazine
Foto: Shutterstock

 

Blog Lotte van Rosevelt: ‘Je paard aan de hand mee nemen’

0
Lopen naast een paard
We kennen ze allemaal, paarden die het meelopen aan het touw echt niet zo serieus nemen.  Ze vliegen alle kanten op, sleuren je van berm naar berm voor wat gras, kunnen op bijzondere wijze alleen maar draven aan een halstertouw, staan zomaar stil en doen echt alles behalve wat jij graag wilt dat hij doet. In deze blog van Lotte van Rosevelt Zes stappen om hier goed mee om te gaan…

Wat willen we bereiken?

Een paard moet stil kunnen staan en normaal mee kunnen lopen aan een halstertouw. Waar we ook zijn, wat er ook gebeurt, het zou fijn zijn als zijn focus op mij is en als ik iets vraag dat dit zonder “poeha” ook gewoon gebeurd. Nou is het niet zo dat ik meteen helemaal los ga als mijn paard heel even zijn omgeving in zich opneemt of even zijn focus niet op mij heeft, het blijft een levend dier uiteraard!

Stap 1: Wie beweegt, bepaalt

Tijdens het oefenen zou ik altijd aanraden om een lange lijn te gebruiken in plaats van een halstertouw. Dit heeft alles te maken met veiligheid en met het feit dat ‘wie beweegt bepaald’. Hiermee bedoelen we dat op het moment dat jij in staat bent de vier voeten van jouw paard te bewegen (bij voorkeur in de voor jou gewenste richting) heb je leiderschap. Wanneer je paard steeds stopt en jij maakt gebruik van een kort halster touwtje, ben je genoodzaakt om vrij direct ook stil te gaan staan. Wat er dan gebeurt is het paard traint jou, hij staat stil, jij staat stil! Wanneer je een wat langere lijn hebt kun je net een paar passen meer door blijven lopen en je paard proberen door wat druk op je lijn op te nemen weer mee te nemen in die paar passen.

Stap 2: Druk opvoeren en loslaten

Zorg er voor dat je tijdens het lopen met je paard in je linker hand je lussen hebt van je lange lijn en je rechter hand op de lijn hebt. Let tijdens het lopen met je paard wel op dat je niet constante druk hebt op de lijn maar juist een ‘smiley’. Gebruik alleen druk op de lijn op het moment dat je iets van het paard gaat vragen en laat deze druk los op het moment dat het paard doet wat je van hem vraagt en laat hem ook regelmatig weten wat hij goed heeft gedaan door hem een beloning te geven.

Stap 3 Positie is bepalend

Zorg er voor dat je altijd in een veilige positie loopt. Soms zie je mensen naast de schouder van het paard lopen en lijkt het eerder alsof het paard jou mee neemt in plaats van anders om. Voor diegene die het nog nooit eerder is opgevallen, type op Google eens: ‘veulen met moeder’ in en kijk dan eens goed in welke positie negen van de tien veulens lopen bij hun moeder? Je zult zien dat de meeste veulens daar aan de schouder van hun moeder lopen. Ik ben er van overtuigd dat je aan de schouder van een paard geen leidende positie aan kunt nemen tegen over je paard en je weinig controle hebt. Daarbij is het ook niet de meest veilige positie, op het moment dat je paard schrikt.

Stap 4 Achterwaarts

Hoe bereik je de meest veilige positie? Als het paard steeds de neiging heeft om voor je uit te lopen kun je hem iedere keer als hij met zijn neus voorbij je elleboog/schouder lijn loopt corrigeren en een paar passen achterwaarts zetten. Op het moment dat je je paard achterwaarts gaat vragen draai je je je frontaal naar je paard toe, heb je de lussen van de lange lijn in je rechterhand, je linker hand op de lijn net onder de clip die aan het halster vast zit. Met wat druk op het halster vraag je het paard een pas achterwaarts en iedere pas die het paard achterwaarts zet haal je die druk weg. De druk weg halen is erg belangrijk om je paard te laten weten dat hij deed met de druk wat je van he verwachten. Zet hem drie à vier passen achterwaarts en loop weer voorwaarts. Nu iedere keer als hij voorbij jou schouder/ elleboog lijn loopt ga je hem achterwaarts zetten. Doe dit niet alleen tijdens een training, maar wees hier ook consequent in tijdens het uit stal halen.

Stap 5 Grondwerk aandacht oefening

Weinig controle over je paard? Is hij met alles bezig  behalve jou? Hier een kleine oefening:
Grondwerk Aandacht oefening: zorg dat je een flinke lus hebt in de lijn waarmee je het paard vast hebt, heb je paard dus niet ontzettend strak vast. Ga nu ( bij voorkeur in een veilig omgeving) steeds een scherpe wending maken. Loop opeens weg naar links en je wacht hier niet op je paard. Als je paard echt op jou is gefocust loopt hij zonder twijfelen meteen met je mee naar links. Is hij niet écht op jou gefocust dan zal hij al snel binnen een paar seconden de lijn tegen komen en strak voelen trekken. Neem een beetje druk op de lijn terwijl je rustig door blijft lopen. Op het moment dat het paard een stapje jou richting op zet laat je de druk los en beloon je het paard. Herhaal dit nu een x aantal keer met wendingen beiden kanten. Hiermee ga je de focus van het paard naar je toe halen. Uiteindelijk zal je zien dat het paard jou direct gaat volgen en je helemaal geen druk op de lijn meer nodig hebt om het paard met je mee te vragen.

Stap 6 ‘Make it a game!’

L-shape: daarnaast is de L-shape altijd een erg leuke oefening. Hierbij ga je letterlijk stap voor stap de bewegingen van je paard controleren. De L-shape maak je met 4 drafbalken (in een L vorm). Het idee is dat je het samen met je paard van beide kanten voorwaarts en achterwaarts gaat lopen. Denk hierbij wel dat er een opbouw in je training moet zitten. Loop het paard eerst tot de bocht en zet hem dan achterwaarts voor een paar passen. Als dit goed gaat kun je het paard net in de bocht parkeren en hem achterwaarts zetten. Zo bouw je de oefening op tot je uiteindelijk van beide kanten geheel voorwaarts en achterwaarts zonder buiten de balkjes te stappen door de L-shape kan. Let op! zorg dat je in het begin altijd de achterbenen van het paard al in de L-shape hebt staan voordat je het paard achterwaarts gaat vragen.

Tenslotte:

Vergeet niet dat alle tijd die je met je paard besteed tijd zou moeten zijn om te genieten van wat jullie samen doen! Probeer om iedere sessie op een positieve manier af te sluiten.

 

Mijn naam is Lotte van Rosevelt en ik woonde en werkte  anderhalf jaar in Engeland voor Grant Bazin. Deze ontzettend gave kans had ik te danken aan een voor mij erg inspirerend en motiverend persoon: Annemarie Silvius (van der toorn) en e-quine.com. In Engeland trainde ik samen met Grant Bazin paarden met ‘gedragsproblemen’ en dit allemaal zonder enige vorm van geweld.  Daarnaast heb ik de 3,5 jarige opleiding instructeur Paard & Gedrag van E-quine.com bijna afgerond en de zadelpassers opleiding aan het MSFC. Via Horse in Mind geef ik jullie een kijk in mijn wereld, hoe we werken en hoe ik er achter kom dat hoe meer je leert hoe minder je eigenlijk lijkt te weten. Over iedere dag zou ik een boek kunnen schrijven, maar speciaal voor jullie hou ik het bij een krap A4’tje, of 2.

Hoefsmid: een vak apart

0
Hoefsmid
Hoefsmid

Van je hobby je beroep maken, veel mensen durven bij die gedachte wel al eens wegdromen. Maar waarom niet de koe bij de horens vatten? In CVO Brussel, een bruisend centrum voor volwassenenonderwijs, kan je een opleiding Hoefsmid volgen.

Duur van de opleiding

De mensen die aan deze opleiding willen deelnemen, kunnen op voorhand bepalen binnen welke termijn ze hun diploma willen behalen. Cursisten die voor het intensiefste traject kiezen, komen vier dagen in de week naar de school en kunnen zo alle lesmodules volgen op één jaar tijd. Maar er is ook de mogelijkheid om de lessen te spreiden over twee jaar. In dat geval komen de cursisten twee in plaats van vier dagen per week naar school. Tot slot biedt de school nog de mogelijkheid om de lessen op donderdagavond en op zaterdag te volgen.

Theorie en praktijk

In de opleiding Hoefsmid komt zowel theorie als praktijk aan bod. Tijdens de theorielessen bekijken de cursisten onder andere de anatomie van het paard, leren ze hoe hoeven werken en bestuderen ze de voornaamste hoefziekten. Tijdens de praktijklessen leren de cursisten een hoefijzer maken om dit, in eerste instantie, aan te brengen op dode paardenvoeten. Van zodra ze dit onder de knie hebben, gaan ze aan de slag met levende paarden. Ten slotte volgen de cursisten een korte stage bij een ervaren hoefsmid.

Meer info

Meer informatie en inschrijven voor de infodag: www.cvobrussel.be

Bron: CAP Magazine
Foto: Shutterstock

Belgisch team Lummen bekend

0
Belgisch Team
Pieter Devos © DigiShots
Belgische Bondscoach Peter Weinberg heeft zijn eerste Belgische team bekend gemaakt. Voor de landenprijs van Lummen, die op vrijdag 28 april plaats vindt. Weinberg heeft een team van vijf ruiters samengesteld.

Buiten het team

Opvallend is dat hij de twee goed presterende Belgische ruiters van dit moment:  Gregory Wathelet en Niels Bruynseels buiten het team houdt.

De selectie

Chef d’équipe Peter Weinberg selecteerde de volgende vijf ruiters voor het Belgisch team :
Karel Cox
Pieter De Vos
Jérôme Guéry
Olivier Philippaerts
Constant Van Paesschen


Bron: Galop.be / CAP Magazine
Foto: Digishots / Leanjo de Koster


Boterbloemen in de wei gevaarlijk?

0
Boterbloemen
Boterbloemen in de wei © DigiShots

Vaak staan er boterbloemen in de paardenwei. Paarden eten ze niet, omdat ze een onaangename smaak hebben. Maar ze zijn wel mild giftig. Hoe gevaarlijk is het om boterbloemen in de wei of in gedroogde vorm in het hooi te hebben?

Gedroogd

Op de website van Paardenpunt Vlaanderen, wordt deze vraag beantwoord in de sectie ‘FAQ’. Het antwoord luidt als volgt: Boterbloemen komen veel voor in paardenweiden. Ze zijn mild giftig maar paarden grazen er omheen omdat ze onaangenaam smaken. Wanneer de bloempjes gedroogd worden, verdwijnen de giftige stoffen bijna volledig. Daarom is hooi dat gedroogde boterbloemen bevat wel veilig.

Zure grond

Boterbloemen wijzen op zure grond en dus ook op een kalktekort. Als er veel boterbloemen in uw weide staan, kan u best een bodemonderzoek laten uitvoeren en in functie van dat advies aangepast bemesten en kalken. Afhankelijk van de zuurheid van de grond, kan je kalken in het voor- en najaar of enkel in het najaar.

Kalk

Een goede bestrijdingsmethode is eerst de boterbloemen te maaien en vervolgens kalk te strooien. Laat er daarna een regenbui overheen gaan en dan dient u enkel nog te wachten tot de gemaaide boterbloemen opgedroogd zijn. Opgelet: Eén kalkbeurt is mogelijks niet genoeg.

Weidebeheer

Een aangepaste bemesting (na bodemonderzoek) en een goed weidebeheer (maaien – bloten) kan een teveel aan boterbloemen voorkomen. Heeft u te kampen met een zeer grote hoeveelheid, dan duurt het een paar jaar voordat een aangepaste bemesting en weidebeheer ze volledig zullen doen verdwijnen. Wanneer u in dat geval een snelle oplossing zoekt, kan u chemische bestrijding overwegen. Uw tuincentrum kan u hierover het best informeren.

Bron: Paardenpunt Vlaanderen

Ariat Vortex™: te mooi om waar te zijn?

0
Ariat Vortex™
Ariat Vortex™

Een laars als geen andere is deze Ariat Vortex™. Een optimale combinatie van fraaie vormgevingen en optimaal comfort.

Elegant model

Ariat’s innovatieve Vortex™ laars is schitterende gestroomlijnd en combineert dat met een optimale pasvorm en comfort. Hierdoor is  de ruiter in staat maximaal te presteren. De laars biedt steun waar het moet en is tegelijkertijd soepel waar het kan. Het elegante model van de Vortex™-laars is gemaakt van kalfsleder van topkwaliteit. Het binnenwerk is van van geolied leder met stretchvoering.

Getest door ruiters

Met Ariat premium NITRO ™ technologie voor een optimale prestatie en Shock Shield ™ technologie voor schokabsorptie en comfort. De Vortex ™ wordt ook geleverd met een lichtgewicht Pebax® afwerking voor de hiel en extra stabiliteit voor de middenvoet. De laars beschikt uiteraard over de Duratread ™ zool. Deze is getest door ruiters op draagbaarheid en slijtvastheid.

Topprestaties

Extra aan de laars zijn het elastische paneel over de lengte aan de zijkant. En de premium kwaliteit  YKK® rits over de volledige lengte met bijgewerkte positionering voor een betere pasvorm en een makkelijke instap. Deze innovatieve, unieke en technologisch geavanceerde laars geeft de ruiter de basis die nodig is voor topprestaties.

Meer informatie

Kleur: Zwart
Sizes: 3 – 8 ½
Adviesprijs: 599,90 EUR (vanaf maart verkrijgbaar)
Meer informatie op: www.ariat.com

Dierenkliniek Wolvega: veulentje fokken

0
veulen
veulentje
Met de komst van het mooiere weer zien we hier en daar de eerste veulens al weer in de weide dartelen. Een prachtig gezicht. Maar zo’n veulentje komt er niet zomaar. Dierenkliniek Wolvega legt uit wat er bij het fokken van een veulentje komt kijken.

Goede begeleiding

Merries worden doorgaans als jaarling al de eerste keer hengstig, maar in Europa begint men meestal pas in februari van het derde of vierde levensjaar van een merrie met de fokkerij. Het dekseizoen duurt in ongeveer vanaf februari tot eind juli. Als je een veulen wilt fokken is het belangrijk om goede begeleiding van de dierenarts te krijgen en zal dus regelmatig de dierenarts op het erf komen om de merrie op te  voelen of te scannen. En dan zijn er tegenwoordig ook nog allerlei kunstmatige voortplantingstechnieken mogelijk.

Eisprong

De cyclus van een warmbloed merrie duurt gemiddeld 21 dagen. De hengstigheid duurt gemiddeld 5-7 dagen. Daarin bevindt zich de vruchtbare periode waar binnen het paard gedekt moet worden: 24 uur voor het einde van de hengstigheid vindt namelijk de eisprong plaats. Vroeg in het seizoen, januari en februari, zijn veel merries nog opstartend en is er wel activiteit binnen de geslachtsorganen, maar blijft de eisprong uit. Dit wordt de transitionele fase genoemd. Dit leidt soms tot (storend) lang hengstig gedrag: de hengstigheid is dan verlengd. De meest vruchtbare periode ligt voor een merrie tussen april en juli. Dit is evolutionair logisch omdat een merrie met een draagtijd van gemiddeld elf maanden dan tussen maart en juni in het volgende jaar haar veulen zal krijgen. Een periode waarin het meeste voedsel beschikbaar is in de natuur, de temperaturen ideaal zijn voor een jong veulen en het veulen krachtig genoeg is om de eerste winter te doorstaan.

Hengstige merrie
Hengstige merrie

Oestrogeen

Een hengstige merrie kun je herkennen aan rusteloos gedrag, vaak plassen, of een plashouding aannemen terwijl ze de staart opzij houdt en ‘blitzt’ met haar vulva en clitoris, ook wel knipogen genoemd. Hengstig gedrag wordt veroorzaakt door het hormoon oestrogeen. Dit wordt geproduceerd door grote ‘dominante follikels’. Follikels zijn de blaasjes waar de eicellen van een merrie zich in bevinden op de eierstokken.

Schouwen

Een belangrijk onderdeel van vruchtbaarheidsbegeleiding is het schouwen: hierbij wordt gelet op de reac-tie van de merrie op de aanwezigheid van een hengst. Wanneer een merrie niet hengstig is, zal zij de hengst afslaan, vaak onder krijsend gehinnik. Een optimaal hengstige merrie die zeer dicht bij de eisprong is, zal niet afslaan, de staart omhoog doen en urineren. De urine verandert tijdens de hengstigheid van hel-der tot troebel tot jus d’orange kleurig. Bij jonge merries en merries met jonge veulens aan de voet is het schouwen moeilijker te interpreteren: ze zijn bang voor de hengst, gestrest, of erg druk met hun veulen en laten dan weinig hengstigheid zien tijdens het schouwen.

In beeld brengen

Tijdens de hengstigheid wordt een merrie meestal meerdere keren rectaal opgevoeld en rectaal gescand door een dierenarts om haar cyclus in beeld te brengen. Op deze manier kan bepaald worden wanneer ze gedekt moet worden, of er een eisprong heeft plaatsgevonden en na de hengstigheid of ze drachtig is. Bij het opvoelen wordt er voornamelijk gelet op de structuur van de baarmoeder, de zachtheid van de baar-moedermond en de activiteit op de eierstokken. Voor de grootste kans op dracht is het belangrijk om zo dicht mogelijk op het moment van de eisprong te dekken of insemineren. Hiervoor wordt onder andere de echo gebruikt.

Dominante follikels

De eierstokken van een hengstige merrie bevatten meestal één of twee grotere follikels. De doorsnede van deze follikels wordt opgemeten met behulp van de echo en samen met de zachtheid van de follikels wordt het moment van de eisprong voorspeld.  Bij warmbloeden zijn dan de follikels meestal 40-50 mm groot. De oestrogenen uit de dominante follikels zorgen naast het bovengenoemde hengstige gedrag ook voor inwendige veranderingen. De belangrijkste hiervan is het ontstaan van oedeem (waterzucht) in de baar-moeder. Dit kan gevoeld worden met opvoelen, maar ook in beeld gebracht worden met de echo: het zoge-naamde ‘wagenwiel’ of ‘doorgesneden sinaasappel’. Dit oedeem is maximaal zichtbaar 1-2 dagen voor de eisprong, en wordt dus ook gebruikt door de dierenarts om te bepalen wanneer de eisprong er dan ongeveer zal zijn.

Ovulatoire follikel
Ovulatoire follikel
Oedeem in baarmoeder
Wagenwiel, duidelijk oedeem in baarmoeder

Gezond

Echografisch onderzoek van de baarmoeder en de eierstokken is ook belangrijk om te bepalen of het geslachtsapparaat er gezond uit ziet. Enkele afwijkingen die tot verminderde vruchtbaarheid kunnen leiden, die de dierenarts met de echo in beeld kan brengen zijn: baarmoederontstekingen, baarmoedercystes, afwijkende follikels en tumoren van de eierstokken.

Goede kwaliteit

Wanneer de dierenarts verwacht dat een merrie binnen korte tijd een eisprong zal hebben, wordt er meestal besloten om die dag sperma te bestellen bij de hengstenhouder, zodat de merrie op tijd geïnsemineerd kan worden. De meeste merries worden  met vers sperma geïnsemineerd. Gekoeld vers sperma van goede kwaliteit, dat op een juiste manier wordt behandeld, is gemiddeld 24-48 uur vruchtbaar. Wanneer men dit sperma op tijd bestelt voor een merrie (lees: voor 9 of 10 uur ’s morgens!) dan wordt het die dag afgenomen op het hengstenstation.

Verdund

Het portie sperma wordt meestal verdund en vervolgens verdeeld over de merries waarvan de eigenaren voor de betreffende hengst gekozen hebben. Het sperma wordt verwerkt, gecontroleerd en in porties met een gecontroleerde, minimale hoeveelheid levende en bewegende spermacellen verdeeld, waarna het gekoeld gebracht wordt naar de merriehouder en geïnsemineerd wordt door de hengstenhouder of het wordt op het hengstenstation waar de merrie bijvoorbeeld gestald staat door de dierenarts gedaan.

Baarmoedermond

De merrie wordt geïnsemineerd met een pipet die in de baarmoedermond wordt gebracht zodat het sperma in de baarmoeder terecht komt. Het is heel belangrijk om hierbij hygiënisch te werken. De eicel wordt be-vrucht in de eileider en het vruchtje komt enkele dagen later in de baarmoeder terecht.

Minder lang vruchtbaar

Dekken met sperma dat in stikstof is diepgevroren vereist een ander inseminatie protocol, aangezien dit sperma door het invriezen en ontdooien minder lang vruchtbaar is: 12 uur gemiddeld. Hierbij timet je die-renarts idealiter het inseminatiemoment maximaal 6-8 uur na de eisprong. Het is dan ook nodig om merries die geïnsemineerd moeten worden met diepvriessperma 3-4 maal daags op te voelen en te scannen. Meestal worden merries hiervoor tijdens de hengstigheid enkele dagen op de dierenkliniek of het hengstenstation gestald en worden ze behandeld met hormonen die de eisprong kunnen stimuleren en dus een beter gecontroleerde timing toelaten.

Schoon

Met behulp van de echo wordt meestal 1-2 dagen na de dekking met vers sperma gekeken of er een eisprong heeft plaatsgevonden en of de baarmoeder schoon is van binnen. Als er nog geen eisprong heeft plaatsgevonden 48 uur na een dekking met vers sperma dan zal er dezelfde dag nog een dekking volgen. Het is daarom belangrijk om deze controle voor 9.00 uur ’s morgens uit te voeren zodat er nog sperma besteld kan worden bij de hengstenhouder.

Vruchtje

Nadat de merrie is geïnsemineerd en er een eisprong heeft plaatsgevonden moet de merrie op ongeveer 17-18 dagen na de eisprong opnieuw gescand worden om een eventuele dracht vast te kunnen stellen. Het vruchtblaasje is dan gemiddeld 2,5 cm groot en het embryo zelf is dan nog niet zichtbaar. Als de merrie niet drachtig is, is zij meestal alweer net begonnen aan de volgende hengstigheid en wordt de begeleiding voor de volgende inseminatie opgestart. Wanneer een merrie ongeveer vier weken drachtig is, is het verstandig om haar nog een keer te scannen. Het ongeveer één centimeter grote vruchtje is nu zichtbaar in de vruchtblaas en ook het kloppende hartje is te zien.

Abortus

Wanneer er een dubbele eisprong heeft plaatsgevonden, is het belangrijk om de merrie al op de 14-16e dag na de eisprong te laten scannen. De vruchtblazen zijn dan ongeveer 1,5 cm groot en een mogelijke twee-lingdracht kan vanaf dan gezien worden. Tweelingdracht is niet wenselijk bij het paard om meerdere rede-nen. Het resulteert meestal in abortus van één of beide vruchten doordat één of beide veulens overlijdt door een tekort aan goed werkzaam placentaoppervlak en dus aan een voedings- en zuurstoftekort. Het leidt maar in 20% van de gevallen tot één gezond veulen en in 14% van de gevallen tot de geboorte van twee veulens. Vandaar dat één van de twee vruchtblazen verwijderd zal worden door de dierenarts. De kans dat het lukt om één vruchtblaasje te verwijderen en de andere heel te houden en dat de merrie dus één gezond veulen zal voldragen is in dit stadium van de dracht veruit het grootste.

Zestig dagen

Hengstigheidsgedrag tijdens de dracht? ‘Oh nee, is de dracht misschien opgebroken?’ Niet altijd. Soms is het de ontwikkeling van het veulen wat tot hengstigheidsgedrag leidt. Vanaf zestig dagen dracht kan de vrucht zelf oestrogenen produceren die hengstigheids symptomen bij de merrie kunnen geven. Toch is het absoluut verstandig om bij twijfel de merrie nogmaals te laten opvoelen en scannen. Aan het einde van het dekseizoen of als de merrie drie maanden drachtig is, is het verstandig om de merrie nog een keer te scan-nen. De kans dat het vruchtje afsterft, is in deze periode het grootst en wordt vaak door de eigenaar niet opgemerkt mede omdat de merrie niet automatisch hengstig wordt hierna.

Baarmoederkwaliteit

Embryotransplantatie (ET) is een techniek die wereldwijd al zeer veel wordt toegepast bij merries. Het is een oplossing voor merries die actief in de sport worden gereden, maar waar men tegelijkertijd veulens van wil fokken. Ook kan je door middel van ET van één merrie meerdere nakomelingen per jaar fokken. Sommige merries hebben problemen met de dracht te voldragen, bijvoorbeeld door hun baarmoederkwaliteit of door hun leeftijd en algemene gesteldheid. Als men van deze merries nog een veulen wil fokken kan ET een optie zijn.

Speciale slangen

Bij ET wordt het embryo uit de baarmoeder van de donormerrie gespoeld en ingebracht bij een draagmoe-der waarvan de cyclus synchroon loopt. Het embryo wordt uitgespoeld tussen dag 6-8 na de eisprong, het embryo is dan aangekomen in de baarmoeder en nog niet ingenesteld in de baarmoederwand. Het is dus belangrijk om precies te weten wanneer de eisprong heeft plaatsgevonden. Het embryo wordt via speciale slangen met steriele vloeistof uit de baarmoeder gespoeld en steriel opgevangen in een filter. Onder de microscoop wordt gekeken of er een embryo uitgespoeld is (het is ongeveer 1,5 mm groot) en of het er gezond uitziet. Het embryo wordt dan gewassen en klaargemaakt voor transplantatie naar de draagmerrie. Deze merrie wordt 8-10 dagen na de ET gescand, vergelijkbaar met een merrie die op natuurlijke wijze drachtig is geworden.

Bevruchting

Een recent ontwikkelde voortplantingstechniek voor het paard, die nog maar op enkele specialistische die-renklinieken ter wereld commercieel bij paarden wordt uitgevoerd, is de combinatie van ‘OPU’: ovum pick-up & ‘ICSI’: intracytoplasmatische sperma-injectie. Bij OPU worden meerdere eicellen van net ge-storven merries, waar men toch heel graag nog een veulen van wil, of van onvruchtbare merries (vanwege eileider- of baarmoedermondafwijkingen, of vanwege chronische baarmoederontstekingen) onder echobe-geleiding afgenomen uit de eierstokken met een injectienaald via de vagina of via de buikwand. Dan zijn er twee opties voor de bevruchting van zo’n eicel. Dit kan in een draagmerrie door eiceltransfer: hierbij wordt de rijpe eicel operatief in de eileider van de net geïnsemineerde draagmerrie gebracht. Optie twee is dat de eicel wordt bevrucht buiten het paard in het laboratorium.

Kosten erg hoog

IVF (in vitro fertilisatie), waarbij het sperma en de eicel simpel gezegd samen in een buisje worden ge-bracht, is niet succesvol gebleken bij het paard. Daarom gebruikt men nu ICSI. Hierbij wordt één sperma-cel met een microscopisch klein pipet in de eicel gebracht. Na de ICSI kan de bevruchte eicel operatief worden overgebracht naar de eileider van een draagmerrie of ze kunnen in het laboratorium enkele dagen doorgroeien en als 7-9 dagen oud embryo in de baarmoeder van een draagmerrie gebracht worden. De kosten van de benodigde materialen en de technieken zijn nu nog erg hoog en de slagingspercentages zijn eer-der laag: 6-41%. Om van OPU en ICSI een efficiënte techniek te maken, die op meer plekken ter wereld gebruikt kan worden, zal er nog veel onderzoek moeten gebeuren.

Veulen
Veulen na keizersnede

Friese paarden

Bij sommige rassen, bijvoorbeeld bij Friese paarden komen vaker dwarsliggingen voor dan bij andere ras-sen. Hierbij ligt het veulen afwijkend in de baarmoeder. Het veulen ligt met de schoft of rug tegen de baarmoedermond aan en meestal steken de beide voorbenen in één baarmoederhoorn en de beide achterbe-nen in de andere baarmoederhoorn. Het veulen kan prima groeien op deze manier tijdens de dracht, maar het zal er nooit zelf uit kunnen komen. Wanneer de dierenarts tijdens de geboorte van het veulen merkt dat het veulen in dwarsligging ligt, moet je direct worden doorgestuurd naar een gespecialiseerde paardenkli-niek om daar een keizersnede uit te laten voeren. Een keizersnede gebeurt bij het paard altijd onder algehe-le narcose in tegenstelling tot de keizersnede bij het rund.

veulen
Merrie en veulen na keizersnede

Baarmoederontsteking

Na het veulenen hoort de nageboorte er binnen 3-4 uur volledig af te komen. Wanneer dit niet het geval is, spreken we van ‘aan de nageboorte staan’. Koudbloeden, waaronder Friese paarden, staan vaker aan de nageboorte dan warmbloeden en volbloeden. In sommige wetenschappelijke studies zag men dat wel 54% van de Friese merries aan de nageboorte bleef staan. De merrie kan hierdoor baarmoederontsteking krijgen, hoefbevangen raken en levensbedreigend ziek worden. Wanneer de nageboorte er niet volledig of niet op tijd af is gekomen, moet direct contact worden opgenomen met de dierenarts.

De Natuur

Tot slot: geniet vooral van het schitterende plaatje als de natuur zijn werk heeft gedaan en jouw merrie een dartel veulen aan de voet heeft!

De auters:

Cathérine Delesalle en Marco de Bruijn zijn dierenarts en Europees specialist inwendige ziekten. Delesalle is verbonden aan de Universiteiten van Utrecht en Gent. De Bruijn is mede-eigenaar van Dierenkliniek Wolvega.

Tekst: Cathérine Delesalle en Marco de Bruijn
Foto’s: Cathérine Delesalle en Marco de Bruijn / Digishots

ANKY® presenteert de nieuwe zomercollectie

0
Anky
Anky jack Sporty Chic
De zomer hangt weer in de lucht, zodra de eerste zonnestralen doorkomen, heb je zin om weer lekker naar buiten te gaan. ANKY® wil dit fijne gevoel overbrengen met de nieuwe zomercollectie.

Ibiza Style

Met de krachtige kleur DENIM BLUE, zachte pastelkleuren en glanzende kleuren die oplichten in de zon. Ibiza Style en geometrische prints bepalen het gezicht van de collectie.
Het ANKY® jack Sporty Chic is echt een ideaal jack dat in uw zomergarderobe niet mag ontbreken. De soepele polyester buitenstof combineert uitstekend met de gemêleerde ribstof van de mouwen en het achterpand. De mooie belijning van het jack zorgt voor een slank silhouet. De kraag kan op verschillende manier gedragen worden voor een klassieke of meer sportievere uitstraling. Het jack is uitermate functioneel door het stretchmateriaal dat ook winddicht, ademend en warmte-isolerend is.

Verkrijgbaar

Het ANKY® jack Sporty Chic is verkrijgbaar in de kleuren DENIM BLUE en SPARKLING SILVER in de maten XXS t/m XXL. Adviesprijs € 109,95

Meer informatie: https://anky-atc.com/